Uluslararası su sektörünün önde gelen yayıncı ve etkinlik
organizatörlerinden Global Water Intelligence (GWI), dünya genelinde su
yönetiminde öne çıkan idarelerle gerçekleştirdiği özel mülakat serisi
kapsamında Konya Büyükşehir Belediyesi KOSKİ Genel Müdürlüğünü gündemine aldı.
Su sektörüyle ilgili projeleri, finansman süreçlerini, tarife analizlerini ve
piyasa trendlerini takip eden, teknoloji ve Pazar bültenleri yayımlayarak
sektörü bilgilendiren GWI, bu sefer de KOSKİ Genel Müdürlüğü’nün ortaya koyduğu
modeli uluslararası su sektörüne taktim etti.
Dijital ortamda gerçekleştirilen mülakatta, KOSKİ’nin
geniş hizmet coğrafyasındaki operasyonel yapısı, kurum bünyesinde geliştirilen
yerli dijital çözümler, su kayıplarının azaltılmasına yönelik çalışmalar,
yenilenebilir enerji yatırımları ve uluslararası iş birlikleri konuşuldu.
KOSKİ 42 BİN KİLOMETREKARELİK ALANDA HİZMET
VERİYOR
KOSKİ Genel Müdür Yardımcısı Yusuf Demet tarafından GWI
temsilcisiyle yapılan mülakatta, KOSKİ’nin hizmet alanının büyüklüğüne ilişkin
kapsamlı bilgiler paylaşıldı.
KOSKİ Genel Müdür Yardımcısı Demet, 2014 yılında
gerçekleştirilen yasal düzenlemenin ardından hizmet sahasını yaklaşık 2 bin 500
kilometrekareden Konya’nın tamamını kapsayacak şekilde genişleten KOSKİ’nin,
bugün yaklaşık 42 bin kilometrekarelik geniş bir coğrafyada hizmet sunduğunu
belirterek yaptığı açıklamada, “Kent merkezinde yaklaşık 1,5 milyon, Konya
genelinde ise yaklaşık 2,3 milyon nüfusa içme suyu ve kanalizasyon hizmeti
ulaştıran KOSKİ Genel Müdürlüğü’müz, kırsal ve kentsel bölgelerde altyapı
hizmetlerinin dengeli şekilde yürütülmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Yıllık
toplam bütçesi 18,75 milyar lira seviyesinde bulunan KOSKİ’nin gelirlerinin
önemli bölümünü su tarifeleri ve genel bütçe payları oluşturuyor. Kurum, sosyal
belediyecilik anlayışı doğrultusunda gelir seviyesi düşük vatandaşlara Konya
Büyükşehir Belediyesi desteğiyle yüzde 50 ve üzerinde fatura sübvansiyonu da
sağlıyor” dedi.
KOSKİ’NİN “DİJİTAL PUSULASI”: SUVERAN
GWI heyetinin görüşmede öne çıkan başlıklarından biri de,
KOSKİ yazılım mühendisleri tarafından kurum bünyesinde geliştirilen SUVERAN
oldu. “Su, Veri, Analiz” kelimelerinin baş harflerinden oluşan SUVERAN’ın
mahalle bazlı arıza ve abone bilgilerinden ilçe düzeyindeki yatırımlara, su
üretim verilerinden bütçe gerçekleşmelerine, araç filosundan Coğrafi Bilgi
Sistemi verilerine kadar kurumun farklı operasyonel süreçlerini tek bir dijital
platformda buluşturduğu belirtildi.
Tamamen KOSKİ bünyesinde geliştirilen sistem sayesinde
dışarıdan paket yazılım temini için ihtiyaç duyulabilecek yüksek yatırım ve
lisans maliyetlerinin de önüne geçildiğini ifade eden Genel Müdür Yardımcısı
Demet, KOSKİ’nin “dijital pusulası” olan SUVERAN’ı Türkiye’deki diğer su ve
kanalizasyon idarelerinin kullanımına sunmayı ve ilerleyen dönemde uluslararası
pazara taşımayı hedeflediklerini dile getirdi.
SU KAYIPLARIYLA MÜCADELEDE TEKNOLOJİK ALTYAPI
Kuraklık ve su kaynakları üzerindeki baskının giderek
arttığı Konya’da suyun verimli kullanılması amacıyla teknolojik altyapıya
önemli yatırımlar yaptıklarına işaret eden Demet, “KOSKİ Genel Müdürlüğümüz,
şebekedeki fiziki su kayıplarını azaltmaya yönelik çalışmalarını da sürdürüyor.
Yer altı su seviyelerindeki düşüş nedeniyle suyun daha derin kuyulardan
çıkarıldığı Konya’mızda, artan enerji ve işletme maliyetlerine rağmen
kayıp-kaçak oranlarında önemli iyileşmeler sağlandı. KOSKİ’nin merkez
şebekesinde fiziki kayıp-kaçak oranı yüzde 19,8 seviyesine düşürülürken, 195
alt bölge (DMA) ve 35 basınç yönetim alanı (PMA) ile şebekenin daha etkin
şekilde izlenmesi sağlanıyor. 2019 yılından bu yana gerçekleştirilen
çalışmalarla yaklaşık 20 milyon metreküp su tasarrufu sağlanırken, KOSKİ’nin
uzun vadeli hedefi fiziki kayıp-kaçak oranını yüzde 10’un altına indirmek
olarak belirlendi” ifadelerini kullandı.
ATIKSU ARITMA KAPASİTESİ 400 BİN METREKÜBE
ÇIKACAK
KOSKİ’nin, artan nüfus ve gelişen şehirleşmeyle birlikte
atıksu arıtma altyapısının kapasitesini artırmaya yönelik yatırımlarını da
sürdürdüğüne dikkat çeken Genel Müdür Yardımcısı Demet, “Dünya Bankası
finansmanıyla hayata geçirilen ikinci kademe ileri atıksu arıtma tesisi
yatırımıyla mevcut günlük 200 bin metreküplük kapasiteyi 400 bin metreküpe çıkarmayı
amaçlıyoruz. Tesisin 2028 yılı başında devreye alınması planlanıyor. Bu
yatırımla birlikte Konya’nın uzun vadeli atıksu arıtma ihtiyacının
karşılanmasına ve su kaynaklarının korunmasına önemli katkı sunulacağına
inanıyoruz” şeklinde konuştu.
40 MEGAVATIN ÜZERİNDE YENİLENEBİLİR ENERJİ
KAPASİTESİ
KOSKİ’nin GWI görüşmesinde öne çıkan bir diğer başlığı ise
enerji yatırımları oldu. Yıllık 200 milyon kilovatsaatin üzerinde elektrik
tüketimi bulunan KOSKİ’nin, enerji maliyetlerini azaltmak ve hizmetlerini daha
sürdürülebilir hale getirmek amacıyla yenilenebilir enerji yatırımlarına
ağırlık verildiği vurgulandı.
Bu kapsamda 40 megavatın üzerinde kurulu güce ulaşan güneş
enerjisi santrali portföyüne sahip olan KOSKİ’nin, elektrik ihtiyacının önemli
bölümünü yenilenebilir kaynaklardan karşılamayı amaçladıklarına değinen Genel
Müdür Yardımcısı Demet, “Yatırımlarımızın yaklaşık yüzde 95’i arazi, yüzde 5’i
ise bina çatılarında konumlandırılıdı. 2026 yılı sonu veya 2027 yılı başı
itibarıyla kurumumuzun toplam elektrik ihtiyacının yüzde 40 ila 45’ini
yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılamayı hedefliyoruz. KOSKİ’mizin
enerji yatırımlarında uyguladığı modelde, yenilenebilir enerji üretiminden elde
edilen tasarrufun yeni GES ve HES yatırımlarına yönlendirilmesi planlamalarımızın
arasında. Böylece enerji yatırımlarının oluşturduğu ekonomik katkının yeni
yatırımlar için yeniden kullanıldığı sürdürülebilir bir finansman modeli
oluşturuluyor” cümlelerini kullandı.
KÜRESEL TEKNOLOJİLER SAHADA UYGULANIYOR
KOSKİ’nin, Dünya Bankası ve JICA gibi uluslararası finans kuruluşlarıyla yürüttüğü projelerin yanı sıra yapay zekâ destekli akıllı sensörler ve gelişmiş SCADA sistemleri konusunda küresel teknoloji üreticileriyle de iş birlikleri gerçekleştirdiğini belirten Demet, “Konya Büyükşehir Belediyesi KOSKİ Genel Müdürlüğü’müz, uluslararası teknoloji ve su sektöründeki gelişmeleri yakından takip ederek yeni nesil uygulamaları Konya’nın altyapısında test ediyor. Münih’te düzenlenen IFAT gibi dünyanın önde gelen çevre ve su teknolojileri fuarlarını takip eden idaremiz, sektördeki yenilikleri yerinde inceleyerek kurumsal altyapısına uyarlanabilecek çözümleri değerlendiriyor. KOSKİ ayrıca Konya Büyükşehir Belediye Başkanı’mız Sayın Uğur İbrahim Altay’ın 2026-2027 dönemi UCLG Başkanlığı vizyonu kapsamında Mart 2027’de Riyad’da düzenlenmesi planlanan 11. Dünya Su Forumu ile Birleşmiş Milletler Habitat çatısı altında yürütülen GWOPA mentorluk programları gibi uluslararası platformlarda aktif rol alarak bilgi ve deneyim paylaşımını artırmayı istiyor” dedi.